Czy kiedykolwiek zastanawialiście się, skąd wzięła się pizza hawajska? Ta królowa kulinarnych kontrowersji, uwielbiana przez jednych, a przez innych nienawidzona, ma zaskakującą historię. Przygotujcie się na podróż do korzeni tego dania, bo dziś odkryjemy prawdziwego twórcę pizzy z ananasem i dowiemy się, dlaczego w ogóle nazywa się „hawajska”, skoro z Hawajami ma niewiele wspólnego.
Pizza hawajska powstała w Kanadzie, a jej nazwa pochodzi od marki ananasa
- Twórcą pizzy hawajskiej był grecki emigrant Sam Panopoulos.
- Danie powstało w 1962 roku w restauracji "Satellite" w Chatham, Ontario, Kanada.
- Inspiracją było połączenie słodkich i słonych smaków, popularne w kuchni chińskiej.
- Nazwa "hawajska" pochodzi od marki ananasa z puszki użytego do eksperymentu.
- Pizza hawajska jest jednym z najbardziej kontrowersyjnych dań, dzielącym smakoszy na całym świecie.
- W Polsce pizza hawajska cieszy się stałą popularnością, będąc standardową pozycją w menu pizzerii.
To nie Hawaje! Kto i kiedy wymyślił pizzę z ananasem?
Zacznijmy od rozwiania mitów. Pizza hawajska nie pochodzi ani z egzotycznych Hawajów, ani z kolebki pizzy, czyli Włoch. Jej historia jest znacznie bardziej prozaiczna i zaczyna się w... Kanadzie! Dokładnie w 1962 roku, w niewielkiej restauracji "Satellite" w Chatham, Ontario, grecki emigrant o imieniu Sam Panopoulos postanowił zaszaleć w kuchni. Sam, wraz ze swoimi braćmi, prowadził lokal, który serwował typowe amerykańskie dania, w tym pizzę, która dopiero zyskiwała popularność w Ameryce Północnej. Zainspirowany popularnością dań kuchni chińskiej, które często łączyły słodkie i słone smaki, wpadł na pomysł, by dodać na pizzę coś zupełnie nowego. Padło na ananasa z puszki. Tak, dobrze czytacie ananas z puszki! Początkowo był to raczej żart, kulinarny eksperyment, który miał sprawdzić, jak zareagują klienci. Kto by pomyślał, że ten z pozoru szalony pomysł zrewolucjonizuje świat pizzy?
Skąd wzięła się nazwa "hawajska", skoro powstała w Kanadzie?
Skoro już wiemy, że pizza hawajska nie ma nic wspólnego z Hawajami pod względem geograficznym, to skąd ta nazwa? Odpowiedź jest równie prosta, co zaskakująca. Sam Panopoulos użył do swojego eksperymentu ananasa z puszki, a marka tego ananasa nosiła nazwę "Hawaiian". I tak oto, z czystego przypadku, nazwa produktu stała się nazwą dania, które miało podbić świat. To pokazuje, jak często w kuchni, nazewnictwo bywa dziełem przypadku, a nie przemyślanej strategii marketingowej.
Warto też pamiętać, że lata 60. to był czas, kiedy świat otwierał się na egzotyczne smaki i nowości. Ananas, choć dostępny głównie w puszce, kojarzył się z tropikami, słońcem i beztroską. Dodanie go do pizzy, dania, które samo w sobie było wtedy jeszcze dla wielu nowością, idealnie wpisywało się w ten trend. Ludzie byli spragnieni odmiany i chętni do próbowania rzeczy, które wykraczały poza tradycyjne schematy. Myślę, że to właśnie ta otwartość na eksperymenty sprawiła, że pomysł Sama tak szybko się przyjął.
Od lokalnego żartu do globalnego fenomenu
Coś, co zaczęło się jako kulinarny żart czy raczej spontaniczny eksperyment w małej kanadyjskiej restauracji, szybko zyskało uznanie. Klienci "Satellite" byli zaskoczeni, ale wielu z nich pokochali to niezwykłe połączenie smaków. Słodki ananas, słona szynka (lub boczek) i ser okazały się strzałem w dziesiątkę. Wieść o "pizzy hawajskiej" rozniosła się najpierw po Chatham, potem po całej Kanadzie, by w końcu podbić serca smakoszy na całym świecie. To fascynujące, jak proste, lokalne innowacje mogą stać się globalnymi ikonami kulinarnymi, nawet jeśli budzą tak silne emocje.
Wojna o ananasa: Dlaczego pizza hawajska budzi tak silne emocje?
Pizza hawajska to bez wątpienia jedno z najbardziej polaryzujących dań na świecie. Rzadko które jedzenie wywołuje tak gwałtowne reakcje, dzieląc ludzi na zagorzałych zwolenników i równie zaciekłych przeciwników. To prawdziwa "wojna o ananasa", która toczy się na stołach, w internecie i w popkulturze. Dlaczego tak jest? Myślę, że to kwestia przełamywania kulinarnych tabu i osobistych preferencji, które w przypadku jedzenia bywają niezwykle silne.
Zwolennicy pizzy hawajskiej często podkreślają jej unikalne walory smakowe:
- Idealne połączenie słodkiego i słonego: Soczysty ananas doskonale kontrastuje ze słoną szynką i kremowym serem, tworząc harmonijną kompozycję.
- Orzeźwiający akcent: Ananas dodaje pizzy lekkości i świeżości, przełamując ciężkość ciasta i sera.
- Wyjątkowa tekstura: Miękkość ananasa wprowadza ciekawą różnorodność do konsystencji dania.
Z drugiej strony, przeciwnicy mają swoje mocne argumenty:
- "Ananas nie pasuje do pizzy": Wielu uważa, że owoce (zwłaszcza słodkie i kwaśne) nie mają miejsca na tradycyjnej pizzy, która powinna być wytrawna.
- "Zbyt słodka": Dla niektórych słodycz ananasa jest po prostu przytłaczająca i zaburza smak pozostałych składników.
- "Profanacja tradycji": Purystom kulinarnym dodawanie ananasa do pizzy wydaje się wręcz obrazą włoskiej kuchni.
Spór o ananasa na pizzy stał się tak głośny, że włączali się w niego nawet celebryci i politycy. Pamiętam, jak słynny szef kuchni, Gordon Ramsay, wielokrotnie wyrażał swoje oburzenie na widok ananasa na pizzy, a jego opinie często stawały się viralowe. Z kolei premier Islandii, Guðni Th. Jóhannesson, zażartował kiedyś, że gdyby mógł, zakazałby ananasa na pizzy. To tylko pokazuje, jak głęboko ten kulinarny dylemat zakorzenił się w świadomości społecznej.
"Ananas na pizzy? To po prostu nie jest pizza." Gordon Ramsay, znany szef kuchni.

Pizza hawajska w Polsce: Czy Polacy ją kochają, czy nienawidzą?
A jak to wygląda w Polsce? Mimo globalnych kontrowersji, pizza hawajska w naszym kraju cieszy się niezmienną i dużą popularnością. Jest to standardowa pozycja w menu niemal każdej pizzerii od dużych sieci po małe, lokalne lokale. Polacy, podobnie jak Kanadyjczycy w latach 60., okazali się otwarci na to nietypowe połączenie smaków. Myślę, że ta pizza ma swoje wierne grono zwolenników, którzy cenią ją właśnie za tę słodko-słoną harmonię i orzeźwiający charakter. Niezależnie od tego, czy sami ją lubimy, czy nie, nie da się zaprzeczyć, że hawajska na stałe wpisała się w polski krajobraz kulinarny.
Krótka ściągawka: Najważniejsze informacje o pizzy hawajskiej w pigułce
- Twórca: Sam Panopoulos, grecki emigrant.
- Miejsce powstania: Restauracja "Satellite" w Chatham, Ontario, Kanada.
- Data powstania: 1962 rok.
- Pochodzenie nazwy: Od marki ananasa z puszki ("Hawaiian").
- Inspiracja: Słodko-słone smaki kuchni chińskiej.
Przeczytaj również: Sekrety pysznej zupy pieczarkowej: przepis i triki mistrza
Jak historia hawajskiej uczy nas otwartości w kuchni
Historia pizzy hawajskiej to dla mnie idealny przykład tego, jak w kuchni warto być otwartym na eksperymenty. To, co zaczęło się jako prosty, być może nawet nieco szalony pomysł, stało się globalnym fenomenem, wywołującym dyskusje i dzielącym smakoszy. Pokazuje, że granice smaku są często tylko w naszych głowach, a przełamywanie kulinarnych schematów może prowadzić do odkrycia czegoś naprawdę wyjątkowego. Niezależnie od tego, czy jesteście fanami ananasa na pizzy, czy też nie, warto docenić odwagę i kreatywność Sama Panopoulosa, który pokazał, że w kuchni warto czasem zaryzykować.
